Duascentas persoas participan esta semana nas VIII Xornadas Nacionais de Investigación en Ciberseguridade (JNIC) que se celebrarán en Vigo desde este mércores 21 ata o 23 de xuño. O evento é a principal referencia en expor os avances, o coñecemento e innovación de ciberseguridade a nivel nacional, e recala por primeira vez en Galicia, tras o seu paso en edicións anteriores por León, Granada, Madrid, San Sebastián, Cáceres, edición en liña durante a pandemia, e Bilbao. As xornadas están organizadas polo centro tecnolóxico Gradiant e o Centro de Investigación en Tecnoloxías de Telecomunicación da Universidade de Vigo, atlanTTic. A iniciativa conta coa colaboración de o Instituto Nacional de Ciberseguridade de España (INCIBE).
Juan Díez, Responsable do Sector Estratéxico de Saúde, Alimentación e Investigación de INCIBE indicou que "nunha contorna xeopolítica complicada no que o cibercrime xa é un dos grandes riscos globais, segundo lembra o Foro Económico Mundial, a ciberseguridade é un asunto de Estado e de máxima relevancia para as empresas. Por iso, neste contexto, onde os cibercriminais innovan deseñando novas ameazas e ataques, a investigación neste campo vólvese esencial".
Mónica Valderrama, Vicerreitora de Comunicación e Relacións Institucionais da Universidade de Vigo destacou que "para nós como institución estas xornadas son unha oportunidade de visibilizar o potencial investigador e de transferencia que aglutina atlanTTic cunha proxección nacional e internacional. Sen dúbida este encontro favorece a difusión nun ámbito de tanta relevancia e actualidade como é a ciberseguridade. Titulares espectaculares ao redor de quebras de sistemas e ameazas globais inquietan a unha cidadanía consciente de que a súa vida cotiá se pode ver afectada se non se garante unha estabilidade neste sentido".
Pola súa banda, a director da área de Infraestruturas e Seguridade da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia, Adrián Lence, destacou a aposta da Xunta por actuacións "que teñen como fin común a potenciación e o despregamento da ciberseguridade de maneira transversal para toda a rexión". Citou, entre outros, o Nodo Galego de Ciberseguridade CIBER.gal, que congrega a máis de 55 entidades públicas e privadas, e anunciou a próxima presentación da Estratexia Galega de Ciberseguridade e a creación do Centro de Excelencia en Ciberseguridade de Galicia (CECIGA)".
Luís Pérez, Director Xeral de Gradiant sinalou que "non nos podemos permitir que a investigación quede gardada nos caixóns. Vivimos un momento de oportunidade histórico para impulsar o sector da ciberseguridade no noso país, e ese impulso ten que vir da man da innovación tecnolóxica. Por iso é imprescindible que se realice investigación de calidade e canalizar os resultados á industria, e leste é sen dúbida un papel no que debemos focalizarnos os centros tecnolóxicos en colaboración cos axentes da nosa contorna, do ámbito público e privado. As JNIC son unha grande oportunidade para visibilizar esta oportunidade e pór en contactos a todos os axentes necesarios".
Por último, Martín Chamas, Director de atlanTTic, "a ciberseguridade é unha dastres grandes áreas estratéxicas que vertebran a nosa axenda científica xunto ás comunicacións e os servizos dixitais, sendo para atlanTTic un orgullo organizar estas Xornadas Nacionais de Investigación en Ciberseguridade. O noso labor investigador céntrase en dar resposta aos grandes retos en conectividade, dixitalización e ciberseguridade, sendo este último ámbito un vector transversal ás nosas áreas de investigación, no que levamos traballando desde a creación do Centro en 2010 e onde, nos últimos anos, consolidámonos como referentes grazas á excelencia científica do noso persoal investigador, aos proxectos e colaboracións de referencia a nivel internacional, ou a iniciativas tractoras impulsadas en tecnoloxías como a criptografía e comunicacións cuánticas a través do Vigo Quantum Communications Center (VQCC)".
Tecnoloxías disruptivas, ciberseguridade e tecnoloxías cuánticas
JNIC é un congreso científico para o intercambio de coñecemento e experiencias no ámbito da ciberseguridade entre académicos, investigadores e empresas. As xornadas centraranse en tres eixos: Investigación, Transferencia e Innovación docente en Ciberseguridade; a través de diversas sesións e mesas redondas.
A programación do evento acolle dúas charlas maxistrais con relatoras de recoñecido prestixio internacional no ámbito da ciberseguridade. Mordechai Guri, experto informático e investigador en seguridade exporá na súa conferencia "Air-Gap Security: Attacks and Defense" canles de ocultación para a comunicación con redes fisicamente illadas. Na terceira xornada, Carmela Troncoso, doctorada na KULeuven e Associate Professor en EPFL (Suíza), abordará no seu relatorio "Privacidade por deseño: do papel á práctica", distintas interpretacións desta filosofía de deseño de sistemas dixitais, con exemplos de uso de tecnoloxías deseñadas para mellorar a privacidade (Privacy Enhancing Technologies) combinadas con sistemas que permiten funcionalidades complexas sen necesidade de recoller nin procesar datos.
Ademais das dez sesións expostas nas que se presentan os traballos seleccionados, dúas mesas redondas permitirán conversar sobre Tecnoloxías disruptivas e o rol da ciberseguridade, e o horizonte en tecnoloxías cuánticas durante a primeira e segunda xornada do evento.
Como novidade nesta edición, recolléronse desafíos tecnolóxicos para ser incluídos na competición de adestramento tipo 'Captura a Bandeira' deste congreso, que finalizou o día 12 de xuño, e cuxos gañadores recibirán os seus premios durante as propias xornadas.
Durante a celebración das Xornadas, outorgaranse diversos premios aos mellores artigos de distintas categorías e ás mellores solucións propostas aos retos do Programa de Transferencia JNIC. Tamén, terá lugar a entrega de premios da V edición de Premios RENIC á mellor 'Tese Doutoral' e ao mellor 'Traballo Final de Máster en Ciberseguridade', dando a posibilidade aos gañadores de presentar os seus traballos durante as xornadas.
As xornadas contan co apoio da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (AMTEGA), o Nodo Galego de Ciberseguridade CIBER.gal, o Consorcio da Zona Franca de Vigo, Seresco, Plexus Tech, a Cátedra R en Ciberseguridade, RENIC (Rede de Excelencia Nacional de Investigación en Ciberseguridade), Eviden, Optar Solutions, Viewnext e CITIC (Centro de Investigación en Tecnoloxías da lnformación e as Comunicacións).
Ciberseguridade en España
Segundo os datos do Instituto Nacional de Ciberseguridade de España (INCIBE), dependente do Ministerio de Asuntos Económicos e Transformación Dixital, en 2022 xestionáronse desde o seu Centro de Resposta a Incidentes de Seguridade (INCIBE-CERT), 118.820 incidentes de ciberseguridade, un 9% máis respecto ao ano anterior.
Do total desta cifra, máis de 110.100 dos incidentes afectaron a cidadáns e empresas, 546 a operadores estratéxicos (organización pública ou privada responsable do funcionamento dunha infraestrutura que resulta indispensable) e 7.980 á Rede Académica e de Investigación Española (RedIRIS).
No ámbito de cidadáns e empresas, cabe destacar que 1 de cada 3 son unha filtración de datos (sensibles, protexidos ou confidenciais que son roubados por unha persoa non autorizada); e 2 de cada 5 son vulnerabilidades de sistemas tecnolóxicos (debilidade dun sistema que pode pór en risco a súa seguridade).
En canto aos incidentes máis frecuentes, destaca o phishing con case 17.000 incidentes, seguido do malware con máis de 14.000 e, por último, o ransomware, con case 450 incidentes.
